Thursday, February 2, 2017

उदार मोदींची मेहरबानी, ओबीसीला दिले 5 पैसे ---

ओबीसी पं. प्र. न. मो. यांची ओबीसीवर खास मेहरनजर..
उदार मोदींची मेहरबानी, ओबीसीला दिले 5 पैसे ---
देशाचे पं.प्र. सर्वांचेच असतात. तरिही ते स्वत:च निवडणुक सभांमध्ये जाहीरपणे सांगतात ते ओबीसी आहेत.ओबीसी जाती म्हणजे बलुतेदार आणि अलुतेदार. सगळे कष्टकरी. घाम गाळणारे. हातात कौशल्यांची जादू असलेले.
देशाच्या 21 लाख 46 हजार 735 कोटी रूपयांच्या अर्थसंकल्पात न.मो. यांनी ओबीसीवर खास मेहरनजर केल्याचे आढळून आले आहे...
त्यांनी देशातील 68 कोटी 12 लक्ष लोकसंख्येच्या ओबीसींसाठी अत्यंत भरिव तरतूद केलेली आहे. उदार मोदींची मेहरबानी, ओबीसीला दिले 5 पैसे ---
त्यांच्या सरकारने काल रूपये 1193 कोटी ओबीसींच्या शिक्षण, आरोग्य, रोजगार, निवारा आदींसाठी दिलेत.
त्यामुळे देशातले ओबीसी मालामाल होणार आहेत.
कारण ही तरतूद म्हणजे वर्षाला दरडोई 17 रूपये 54 पैसे मिळणार.
म्हणजे महिन्याला प्रत्येकाला 1 रुपया 46 पैसे दिलेत.
तर दरडोई दररोज वाट्याला येतील 5 पैसे. आहे ना ओबीसीची मज्जा!
हे सरकार अल्पसंख्याकांच्या विरोधात असल्याची टिका विरोधक करतात. तरीही न. मो. यांनी ओबीसींच्या 1/3 लोकसंख्येला त्यांना दिलेत 4 हजार 195 कोटी रूपये.
त्यांची लोकसंख्या 1/3 आणि रक्कम तिप्पट म्हणजे एकुण रक्कम होते 9 पट. अर्थात ही रक्कमही त्यांच्या सर्वांगीण विकासासाठी कमीच आहे.
पण नमोंनी विरोधी समाज घटकाला 9 पट जास्त द्यावेत आणि ओबीसीला मात्र त्याच्या 9 पट कमी मिळावेत यावरून ओबीसी मोदींची ओबीसींवरील मेहरनजर ठळकपणे दिसून येते.
....ओबीसीका साथ! ओबीसीका विकास..

शेड्यूल्ड कास्ट और शेड्यूल्ड ट्राइब्स के साथ धोख़ाधड़ी


अलग अलग खातों के प्रावधान को जोड़कर आंकडों के गुब्बारे फुलाने का खेल सरकारें खेलती रहती है- पर प्रधानमंत्री श्री नरेंद्र मोदीजी को  इस खेल के उस्ताद मानना होगा.

बड़े आश्चर्य की बात है, के दलित नेता, बुद्धिजीवी और पत्रकारों को  मोदीजी ने भारतीय योजना आयोग बर्ख़ास्त करके दलित तथा आदिवासियों के लिए मौजूद कल्याणकारी योजनाओंपर जो कैंची चलायी है, वह अभी तक दिखायी नहीं पड़ी है.

शेड्यूल्ड कास्ट और  शेड्यूल्ड ट्राइब्स उपघटक योजना के माध्यम से आजतक  योजना बजेट से 22.5% रकम  इन दुर्बल घटकों के विकास के लिए मिला करती थी. मोदी सररकारने अपने पहले ही वर्ष इस योजना में 20,000 की कैंची लगायी और पिछले वर्ष यह कमी 40000 कोरोड की थी. बताया जा रहा है, के इस वर्ष इस प्रावधान में  35% वृद्धि की गयी है. मतलब 38,833 करोड़ से बढ़कर इस वर्ष  यह प्रावधान  52,393 करोड़ बताया गया  है.  वास्तव में यह सीधी सीधी धोख़ाधड़ी है.

इस वर्ष अल्पसंख्यकों के लिए किया गया प्रावधान भी इसी 52,393 करोड़ में शामिल है, जो पिछले वर्ष तक अलग से किया जाता था.  यह प्रावधान 4195 करोड़ रूपये का है.  मतलब अगर यह रकम अलग करें और पिछले दो वर्षों में घटाया गया प्रावधान देखें , तो इस धोखाधड़ी का पता चलता है.

प्रावधान का यह तरिका 1975 से चला आ रहा था.
मनमोहन सिंग सरकारका आखिरी बजट 17 लाख करोड़  रूपये का था और उसमे योजना का बजट  बजेट  तकरीबन 7 लाख करोड़. इसमें से 22.5% हिस्सा याने डेढ़ लाख करोड़ रूपये SC और ST इन घटकों के विकासपर खर्च हुवे थे. पिछले तीन वर्षों में कुल बजट  21 लाख करोड़ रूपये तक पहुँच गया-  इसका मतलब है योजना बजट अगर होता तो वह 9 लाख करोड़ का  होता , और SC/ ST  घटकों पर 2 लक्ष करोड का प्रावधान होता, आज यह रकम सिर्फ 48,198 करोड है.

इस रकम की भरपाई राज्य सरकारों से करने का छलावा दिया जा रहा है, पर जहाँ केंद्र सरकारसे आया पैसा भी  राज्य सरकारें नही खर्चती, वहाँ अपने  हिस्से से  वह रक्कम खर्च करेंगे यह दूर की बात हो गयी.

हिंदी अनुवाद:- किरण पाटील

दलित आदीवासींच्या हक्काच्या रकमेत अभूतपुर्व कपात



वेगवेगळ्या खात्यांच्या रकमा एकत्र करायच्या आणि आकडे फुगवायचे व ती वाढ असल्याचे भासवायचे असा खेळ राज्यकर्ते नेहमीच खेळत असतात.
पंप्र. नमो हे यातले वस्ताद मानता येतील. त्यांनी भारतीय नियोजन आयोग मोडीत काढून दलित आदीवासींच्या कल्याणावरच्या रकमेत केलेली प्रचंड कपात अद्यापही दलित पत्रकार, विचारवंत, बुद्धीजिवींच्या नजरेला आणून देणे गरजेचे बनले आहे.

शेड्यूल्ड कास्ट आणि शेड्यूल्ड ट्राइब्स उपघटक योजनेतून आजवर प्लान बजेटच्या 22.5% रक्कम या समाजातील व्यक्तींच्या विकासासाठी मिळत असे. नमो सरकारने पहिल्या वर्षी या योजनेत रू.20 हजार कोटींची कपात केली. मागील वर्षी ही कपात रू. 40 हजार कोटींची होती. यावर्षी मात्र या रकमेत 35% वाढ केल्याचे सांगितले जात आहे. म्हणजे गेल्या वर्षी ही रक्कम रू.38,833 कोटी होती त्यात वाढ करून ती यावर्षी रू. 52,393 कोटी केल्याचे सांगितले जातेय.

खरे म्हणजे ही शुद्ध फसवणूक आहे.

यातली गोम अशीय की याच रकमेत यावर्षी अल्पसंख्याकांसाठीच्या रकमेचाही समावेश आहे. जी गेल्या वर्षी स्वतंत्रपणे दिली होती. ती आहे रू. 4 हजार 195 कोटी रूपये. म्हणजे ही रक्कम वेगळी केली आणि गेल्या दोन वर्षात केलेली कपात मोजली तर ही वाढ नसून घटच असल्याचे आढळुन येईल.
1975 पासून आपण ही पद्धत स्विकारली.

मनमोहन सिंग सरकारचे शेवटचे बजेट सुमारे 17 लक्ष कोटी रूपयांचे होते आणि त्यातले प्लान बजेट सुमारे रू. 7 लक्ष कोटींचे होते.त्यातला 22.5% वाटा म्हणजे सुमारे दीड लक्ष कोटी रूपये या घटकांच्या विकासावर खर्च होत होते. गेल्या तीन वर्षात आपले बजेट 21 लक्ष कोटी रूपयांवर गेले. याचा अर्थ त्याप्रमाणात प्लान बजेटही  9 लक्ष कोटी रूपयांवर गेले असते म्हणजे दलित आदीवासी उपघटक योजनेत ही रक्कम रू.2 लक्ष कोटींवर गेली असती त्याऎवजी ती रक्कम झालीय रूपये 48 हजार 198 कोटी. म्हणजे ही कपात किती मोठी आहे हे लक्शात घ्या.

त्याची भरपाई राज्यांच्या वाट्याच्या रकमेतून करणार असल्याचीही बतावणी केली जातेय. केंद्र सरकारकडून आलेला पैसाही जिथे राज्य या दुबळ्या वर्गाला देत नाहीत तिथे आपल्या हिश्यातून ते रक्कम खर्च करतील ही फार दुरची बात झाली.
...........................

Saturday, January 21, 2017

'लॉस्ट ईन म्यूनिख' आणि 'लेथ जोशी' पंधराव्या 'पिफ'मध्ये सर्वोत्कृष्ट

गेला आठवडाभर तमाम चित्रपटप्रेमींच्या गर्दीत सुरू असलेला जगभरातल्या उत्तमोत्तम चित्रपटांचा महोत्सव आज संपला. कोथरुडातल्या सिटिप्राईड चित्रपटगृहात आज समारोप व बक्षीससमारंभ रंगला. समारोप समारंभाचं मुख्य आकर्षण होतं महोत्सवाच्या स्पर्धाविभागाचा निकाल. मराठी स्पर्धाविभागाचे परीक्षक होते श्री. गोरान पास्कलयेव्हिक, श्रीमती नर्गेस अब्यार आणि श्री. बेनेट रत्नायके. सर्वोत्कृष्ट आंतरराष्ट्रीय मराठी चित्रपटासाठी महाराष्ट्र शासनातर्फे देण्यात येणारा 'संत तुकाराम' पुरस्कार यावर्षी 'लेथ जोशी' या चित्रपटाला देण्यात आला. सन्मानचिन्ह आणि रु. पाच लाख असं या बक्षिसाचं स्वरूप आहे. दिग्दर्शक श्री. मंगेश जोशी आणि निर्माते सोनल जोशी - मंगेश जोशी यांना हा पुरस्कार विभागून देण्यात आला. अ. भा. चित्रपट महामंडळातर्फे दिला जाणारा सर्वोत्कृष्ट मराठी चित्रपट दिग्दर्शकासाठीचा रोख २५ हजार रुपयाचा पुरस्कार 'दशक्रिया' चित्रपटाचे दिग्दर्शक संदीप भालचंद्र पाटील यांना मिळाला. अ. भा. चित्रपट महामंडळातर्फे दिला जाणारा सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्याचा रोख २५ हजार रुपयाचा पुरस्कार 'दशक्रिया' या चित्रपटातील भूमिकेबद्दल आर्य आढाव यांना जाहीर करण्यात आला. 'पिफ'मध्ये हा पुरस्कार मिळवणारे ते वयानं सर्वांत लहान अभिनेते आहेत. आर्य आढाव यांचं वय आठ वर्षं आहे. अ. भा. चित्रपट महामंडळातर्फे दिला जाणारा सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्रीचा रोख २५ हजार रुपयाचा पुरस्कार 'डॉक्टर रखमाबाई' या चित्रपटातील भूमिकेबद्दल तनिष्ठा चटर्जी यांना जाहीर करण्यात आला. अ. भा. चित्रपट महामंडळातर्फे दिला जाणारा सर्वोत्कृष्ट पटकथेसाठीचा रोख २५ हजार रुपयाचा पुरस्कार 'व्हेंटिलेटर' या चित्रपटासाठी राजेश मापुसकर यांना देण्यात आला. अ. भा. चित्रपट महामंडळातर्फे दिला जाणारा सर्वोत्कृष्ट छायालेखनासाठीचा रोख २५ हजार रुपयाचा पुरस्कार 'लेथ जोशी' या चित्रपटासाठी सत्यजीत शोभा श्रीराम यांना जाहीर झाला. 'नदी वाहते' या चित्रपटाचे दिग्दर्शक संदीप सावंत यांना दिग्दर्शनासाठी परीक्षकांचा विशेष पुरस्कार देण्यात आला. 'लेथ जोशी' या चित्रपटातल्या भूमिकेसाठी सेवा चौहान आणि 'एक ते चार बंद' या चित्रपटातल्या अभिनयासाठी पद्मनाभ भिंड यांना परीक्षकांचे विशेष पुरस्कार जाहीर झाले. आंतरराष्ट्रीय स्पर्धाविभागाचे निकाल पुढीलप्रमाणे (कंसात परीक्षकांचं मत नोंदवलं आहे) - १. महाराष्ट्र शासनातर्फे देण्यात येणारा 'प्रभात' सर्वोत्कृष्ट आंतरराष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार - 'लॉस्ट ईन म्यूनिख' (For its re-reading of a tragic chapter of Czechoslovakian history in an effective, humorous and zany manner, the award for BEST FILM goes to the film scripted and directed by Petr Zelenka, produced by David Ondrícek - Lost in Munich) २. महाराष्ट्र शासनातर्फे देण्यात येणारा 'प्रभात' सर्वोत्कृष्ट आंतरराष्ट्रीय चित्रपट दिग्दर्शक पुरस्कार - किरील सेरेब्रेनिकोव्ह (द स्टुडन्ट) ('For its innovative lighting design and cinematography, brilliant mise en scene and acting, and its commentary on the growing religious intolerance across the world today, the award for BEST DIRECTION goes to the Russian film THE STUDENT, scripted and directed by Kirill Serebrennikov) ३. परीक्षकांचा विशेष पुरस्कार - 'लेडी ऑफ द लेक' (भारत) (For its metaphoric depiction of how modern developmental projects endanger human existence, the JURY PRIZE goes to the Indian film directed by Haobam Paban Kumar, LADY OF THE LAKE ४. परीक्षकांचा विशेष पुरस्कार - 'झूलॉजी' (रशिया) (For its incisive presentation of superstition and cruelty directed by society towards anyone perceived as abnormal, the JURY PRIZE goes to the Russian film directed by Ivan I. Tverdovsky, ZOOLOGY) ५. परीक्षकांचा विशेष पुरस्कार - 'लेझ'इनाँसाँ' या फ्रेंच / पोलिश चित्रपटातील भूमिकेसाठी अ‍ॅगता ब्यूझेक (For her convincing and charismatic interpretation of Maria in the French / Polish film The Innocents, AGATA BUZEK receives special mention for Best Actor. ६. परीक्षकांचा विशेष पुरस्कार - 'लॅण्ड ऑफ द एनलायटण्ड' या चित्रपटातल्या छायालेखनासाठी पीटर-जां द प्यू. (For its spectacular and evocative visuals where the camera finds a distinctive style of operation in The Land of the Enlightened, the director and cinematographer of the film PIETER-JAN DE PUE, receives special mention for BEST CINEMATOGRAPHY.) *** यंदा दरवर्षीपेक्षा प्रेक्षकांची नोंदणी कमी झाली. इफ्फी, केरळ महोत्सव, कोलकाता महोत्सव यांनाही या वर्षी असा अनुभव आल्यानं पुढच्या वर्षी प्रेक्षकांचा अधिक प्रतिसाद मिळेल, अशी अपेक्षा करूया. यंदा उद्घाटनाचा सोहळा फारसा रंगतदार झाला नव्हता. अपर्णा सेन, सीमा देव, उ. झाकीर हुसेन असे दिग्गज मंचावर असूनही टाळ्यांचा कडकडाट झाला नाही. समारोपाचा समारंभ मात्र तरुण प्रेक्षकांच्या उपस्थितीमुळे कमालीचा बहारदार झाला. प्रत्येक निकाल जाहीर झाल्यावर प्रेक्षकांनी अत्यंत उत्साहात विजेत्यांचं कौतुक केलं. अर्थात सालाबादप्रमाणे याही वर्षी सर्वाधिक टाळ्या, शिट्ट्या यांचा गजर समर नखाते मंचावर सत्कार स्वीकारायला गेले, तेव्हा झाला. महोत्सवातले सातही दिवस नखातेसर प्रेक्षकांच्या गराड्यात असतात. सतत तरुण प्रेक्षकांशी, विद्यार्थ्यांशी संवाद साधत असतात. संपूर्ण भारतभर त्यांचे विद्यार्थी आहेत. आज त्यांचं नाव पुकारल्याक्षणी सार्‍या प्रेक्षकांनी उत्स्फूर्तपणे उभं राहून त्यांना मानवंदना दिली, ही त्यांच्या फार मोठ्या कामाची पावती आहे. नखातेसर केवळ महोत्सवातल्या चित्रपटांची निवडच करत नाहीत, तर संपूर्ण चित्रपटभर ते अनेकांशी चित्रपटांबद्दल सतत संवाद साधत असतात. आज नखातेसरांमुळे चित्रपटांकडे डोळसपणे बघणारे देशभर अनेक आहेत. चित्रपट-साक्षरता वाढीस लागावी यासाठी नखातेसर आणि 'पिफ'चे आयोजक धडपडत असतात. कमालीची आर्थिक चणचण असूनही महोत्सव दणक्यात साजरा होतो. प्रत्येक महोत्सवात काही अडथळे येतातच. यंदा सिटिप्राईड (सातारा रस्ता) इथे एक खेळ रद्द झाला. चित्रपटाचे वेगवेगळे, नवनवे फॉर्मॅट महोत्सवाच्या आयोजकांकडे येत असल्यानं ऐनवेळी अडचणी येणं साहजिक आहे. बहुसंख्य महोत्सवांमध्ये हे घडतं. वर्तमानपत्रांत या अडचणींची बातमी आल्यावर समाजमाध्यमांतून कुत्सित शेरेबाजी होणं, हे म्हणूनच क्लेशकारक आहे. 'पिफ'च्या वातावरणाचा अजिबात अनुभव न घेता, आयोजकांच्या अडचणी (आर्थिक व इतर) लक्षात न घेता (न घडलेल्या घटनांवर) टीका होणं योग्य नाही. 'पिफ'च्या एकंदर व्यवस्थापनात काही सुधारणा मात्र जरूर व्हायला हव्यात. उद्घाटन आणि समारोप यांचे सोहळे अधिक नेटके असावेत. मंचावर डॉ. जब्बार पटेलांनी निवेदकांना सूचना देणं, निवेदकानं मान्यवरांची नावं चुकवणं, सत्कारमूर्ती मंचावर आले तरी त्यांचं बक्षीस अजून विंगेतच असणं हे प्रकार दरवर्षी न चुकता घडत असतात. ते यापुढे कमी होतील, अशी अपेक्षा आहे. हे सोहळे वेळेवर सुरू व्हावेत. यंदा उद्घाटनाचा चित्रपट वेळेआधी सुरू करण्यात आला. असं यापुढे होऊ नये. कार्यक्रम मोकळाढाकळा असला तरी तो शिस्तबद्ध असावा. जगभरातून येणार्‍या पाहुण्यांसमोर ढिसाळ वर्तणूक शोभत नाही. यंदा चित्रपटांच्या खेळांची संख्या कमी करण्यात आली. ती पुढच्या वर्षी वाढेल, अशी अपेक्षा करूया. सर्वांत महत्त्वाचं म्हणजे राज्य शासनानं आणि पुणे महानगरपालिकेनं महोत्सवासाठीचा निधी वाढवायला हवा. इफ्फी, मामि, केरळ, चेन्नई, कोलकाता इथल्या महोत्सवांचं बजेट 'पिफ'च्या बजेटापेक्षा कितीतरी जास्त असतं. 'पिफ' हा महाराष्ट्र शासनाचा अधिकृत चित्रपटमहोत्सव आहे. त्याला शासनानं उचित महत्त्व द्यायला हवं. पुढचा 'पुणे आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सव' ११ ते १८ जानेवारी, २०१८ या काळात आयोजित होणार आहे. महोत्सवातले पुरस्कारप्राप्त आणि इतर अनेक दर्जेदार चित्रपट मुंबई, नागपूर, औरंगाबाद आणि सोलापूर या शहरांमधल्या 'पिफ'च्या सॅटेलाईट महोत्सवांमध्ये पाहायला मिळतील. या शहरांमधल्या प्रेक्षकांनी आवर्जून या महोत्सवांना हजेरी लावावी. वर्षभर या महोत्सवाची वाट पाहणारे अनेक आहेत. केवळ महोत्सवादरम्यान भेटून वर्षभर न भेटणारे असंख्य प्रेक्षक दरवर्षी ओळखी जपतात, रोज चार-पाच चित्रपट बघून ताजेतवाने होतात. थेटरातला अंधार, पडद्यावरची हलती चित्रं आणि आवाज कितीजणांना ऊर्जा देतात, कोणास ठाऊक! म्हणून 'पिफ'सारखे महोत्सव कायम नांदते राहणं अत्यावश्यक आहे. पुढची भेट ११ जानेवारी, २०१८ रोजी. कोथरुडातल्या सिटिप्राइडात. Submitted by चिनूक्स on 19 January, 2017 - 13:52 पुणे आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सव ..................................................... सौजन्य :- http://www.maayboli.com/node/61461

Tuesday, January 17, 2017

धर्मवेड,धर्मांधता आणि तरूणाईचा विनाश यांची रशियन कथा.

धर्मवेड,धर्मांधता आणि तरूणाईचा विनाश यांची रशियन कथा.
The Student, Dir. Kiril Serebrennikov,Russia,2016, WC.
Veniamin हा शाळकरी मुलगा अचानक कट्टर धार्मिक बनतो. मुलींनी पोहताना बिकिनी घालू नये, स्त्रियांनी पुर्ण पोशाखच घातला पाहिजे, शाळेत लैंगिक शिक्षण दिले जाऊ नये, वर्गात उत्क्रांतीचा सिद्धांत शिकवू नये अशी भुमिका तो हट्टाने रेटू लागतो. एरवी रशियातील कम्युनिष्ट विचारसरणीमुळे सेक्युलर असलेल्या त्याच्या आई, प्राचार्या, वर्गशिक्षिका, मित्र, मैत्रिणी
यांच्याशी तो वाद घालू लागतो. त्याचे हे धर्मवेड अतिशय टोकाला जाते. एलेना या त्याच्या जिवशास्त्राच्या शिक्षिकेचा आपल्या या विद्यार्थ्यावर जीव असतो. ती विज्ञाननिष्ठेपोटी या मुलाला या वेडातून मुक्त करण्यासाठी झटते. त्याच्या आईलाही मुलाची काळजी वाटू लागते. तो आईलाही तिचा घटस्फोटीत नवरा [व्हेनिमिनाचा बाप] जुळवून घेण्याबद्दल आग्रह धरतो. उठसूठ बोलताना तो बायबलचा सोयिस्कर संदर्भ देत असतो. 2000 वर्षांपुर्वीच्या या धार्मिक विचारांचा आदर जरूर करावा पण त्याला समकालीन आयुष्यात प्रमाण मानून जगू नये असा त्याच्या शिक्षिकेचा आग्रह असतो. तो शिक्षिकेवरच आरोप करू लागतो.ती ज्यू असल्याने ती या धर्माचा तिरस्कार करते असा बिनबुडाचा आरोप तो वारंवार करू लागतो. हळूहळू आजुबाजूचे सारेच त्याच्या प्रभावाखाली कसे येतात आणि या विज्ञाननिष्ठ, ध्येयवादी शिक्षिकेला कसे एकटे पाडतात, तिला वेडे ठरवतात, याची वैश्विक कहाणी हा चित्रपट मांडतो. शेवटी एकटी पडलेली ही शिक्षिका आरोपांना कंटाळून धर्मग्रंथांचा सखोल अभ्यास करते आणि सप्रमाण प्रतिवाद करते, मात्र हा धर्मांध मुलगा तिच्यावर अतिप्रसंग केल्याचा धादांत खोटाच आरोप करतो, आणि तिला ठार मारण्याचा कट रचतो. सारेच लोक तिच्याविरूद्ध जातात, त्यामुळे त्या शिक्षिकेवर कोणती वेळ येते त्याची रशियन की भारतीयही? कथा सांगून हा चित्रपट सुन्न करतो.
The Student, Dir. Kiril Serebrennikov,Russia,2016, WC.
....................................
सेवाभाव जगण्याचे बळ वाढवतो..
Home Care, Dir. Slavek Horak, Czech Republic,2015, G.C.
व्लास्ता ही एक समर्पित नर्स आहे. घरोघर जाऊन ती वृद्ध नागरिकांच्या आजारपणात त्यांची मनोभावे सेवा करते. तिच्या या कामातून ती थकली तरी तिला या जगण्यातून अपार आनंद आणि उर्जा मिळत असते. तिचा नवरा लाडा आणि तिची तरूण मुलगी असे हे अतिशय सुखी कुटुंब असते.
अचानक एके दिवस व्लास्ताला असाध्य आजाराने गाठल्याचे आणि ही आजाराची अंतिम अवस्था असल्याचे आढळून येते. सारे कुटूंबच हादरून जाते. व्लास्ताला अवघे सहा महिनेच आहेत असे डाक्टर सांगतात. ही सेवाभावी बाई याही परिस्थितीला धिराने कशी सामोरी जाते, तिला आवडणारे नृत्य शिकायचे कामाच्या धबडग्यात राहून गेलेले असते. ती त्याही स्थितीत नृत्य शिकते. अत्यंत  वेदना सोसूनही ती सेवाकार्य चालूच ठेवते. निसर्ग, प्राणी, पक्षी या सार्‍यांवर तिचा विलक्षण जीव असतो.
विधायक कामांची पुण्याई तिच्या वेदना कमी करू शकत नसली तरी तिची प्रबळ इच्छाशक्ती आणि असाधारण उमेद यांच्या जोरावर व्लास्ता आजारावर कशी मात करते याची सुंदर आणि प्रेरक कथा सांगणारा सहजसुंदर चित्रपट. दर्जेदार दिग्दर्शन, श्रेष्ठ अभिनय, उत्तम पटकथा, मानवी आयुष्याचे अनेकविध आयाम खुले करणारी कहाणी. सेवाभावी, समर्पित जगण्याच्या उर्जेचा विधायक परिणाम आणि निसर्गाची आस यांचा परिणामकारक गोफ.
...................
The Tip of the Iceberg, Dir. David Canovas, Spain, 2016, Social Awareness,
सोफिया ही एका मल्टीनॅशनल कंपनीतली उच्च पदावरील कार्यक्षम अधिकारी असते. तिच्या कंपनीतील दुसर्‍या शहरातील युनिटमधील तीन अधिकार्‍यांनी लागोपाठ आत्महत्त्या केल्याने कंपनी अडचणीत येते. या आत्महत्त्यांच्या कारणांचा शोध घेऊन अंतर्गत अहवाल तयार करण्याचे काम सोफियाकडे सोपवले जाते.
सोफिया संबंधित अधिकारी,कर्मचारी, सहकारी यांना भेटून सखोल चौकशी करते.
नफा,नफा, त्यासाठी सगळे मार्ग वापरण्याची कार्यपद्धती असलेल्या मल्टीनॅशनल मॅनेजमेंटच्या गंभीर चुकाच या आत्महत्त्यांना कारणीभूत असल्याचे तिला आढळून येते.
तिने खरा अहवाल न देता थातूरमातूर अहवाल दिल्यास तिला बढती आणि इतर लाभ दिले जातील अशी लालूच तिला दाखवली जाते. उच्चपदस्थ तिच्यावर दबावही आणतात. पण ती निर्भयपणाने सत्यशोधन करते आणि मॅनेजमेंटला धैर्याने सामोरी जाते. परिणामी तिची हकालपट्टी केली जाते.
अशावेळी ही धाडसी महिला अधिकारी दांभिक मल्टीनॅशनल मॅनेजमेंटची लक्तरे कशी वेशीवर टांगते याची वेधक कथा हा चित्रपट सांगतो.
जगभरचे राजकारणी असोत की भांडवलदार हे सगळे किती क्रूर, दांभिक आणि लबाड असतात, थंड डोक्याने ते कशी कटकारस्थाने करतात, दु्र्घटना झाल्यावर चौकशी समिती नेमणे वगैरे हे कसे फार्स असतात याची वैश्विक कथा हा चित्रपट उलगडतो
अतिशय प्रभावी मांडणी, सुंदर टेकिंग, अप्रतिम अभिनय, भव्य चित्रण. औद्योगिक जगतातील ताणतणाव बारकाईने टिपणारा आणि वरवर समाजहिताचा घोष करून आर्थिक लूट करण्यातली भांडवलदारांची क्रूरता सप्रमाण सांगणारा उत्तम चित्रपट.
.......................
पुणे आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सव..5..
PIFF, 15th Edition, [12 to 19 Jan. 2017] पुणे आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सव [12 जाने. ते 19 जाने. 2017]
......................

Monday, January 16, 2017

बापमुलीच्या निखळ नातेबंधाची वैश्विक उंचीवर जाणारी कथा



Daughter, Dir. Reza Mirkarimi, Iran, 2016,Social Awareness,
अनेक इराणी चित्रपट उत्तम असतात याचा प्रत्यय पुन्हापुन्हा येत असतो. खरं तर तिथे अतिशय जाचक सेन्सारशिप असतानाही काही दिग्दर्शक सातत्याने उत्तमोत्तम कलाकृती सादर करीत असतात. Reza Mirkarimi यांच्या Daughter या चित्रपटाचा समावेश Social Awareness विभागात करण्यात आला होता.

सितारा ही एक अत्यंत गुणी, आज्ञाधारक आणि सुसंस्कृत मुलगी आपल्या अजिझी या पित्याविरूद्ध बंड करते त्याची चटका लावणारी अत्यंत प्रभावी चित्रकथा या चित्रपटातून उलगडत जाते. अगदी पहिल्या मिनिटापासून शेवटपर्यंत एखाद्या थरारकथेच्या अंगाने जाणारा हा चित्रपट, चित्रभाषा, सादरीकरण, कलाकारांचा अभिनय, दिग्दर्शन, कथा, पटकथा, संवाद या सार्‍याच बाजूंनी दर्जेदार आहे. निखळ, नितळ मानवी नात्यांची उब आणि जिव्हाळा यांनी ओतप्रोत असलेल्या कुटुंबात बाप एकाधिकारशाही गाजवू लागल्याने निर्माण झालेले ताण आणि एकारलेल्या नातेसंबंधातील मानसिकता यांचे कलात्मक दर्शन हा चित्रपट देऊन जातो. एखाद्या एरवी सनातनी वाटणार्‍या कुटुंबातही नात्यांचे बंध किती घट्ट असतात ते यातून दिसते.

सिताराला तिच्या महाविद्यालयीन मैत्रिणीने तेहरान येथे निरोपाच्या पार्टीला बोलावलेले असते. वडील तिला पाठवायला नकार देतात. ती बंड करून विमानाने जाते. वडील घरी यायच्या आत ती विमानाने परतणार असते. पण ऎनवेळी खराब हवामानामुळे विमानाचे उड्डाण रद्द होते. वडीलांकडे तिचे बिंग फुटते. वडील संतापाच्या भरात कार काढतात आणि रात्रभर प्रवास करून सिताराला घ्यायला तेहरानला पोचतात.

तिला घेऊन येताना रस्त्यात एक अपघात होतो. त्या गडबडीत सितारा गायब होते. सिताराचे काय होते?
वडीलांना ती परत सापडते का? असल्यास कुठे सापडते?

या सार्‍या शोधात अजिझीतला सच्चा पिता कशाप्रकारे जागा होतो? लहानपणी आपल्या मुलींशी मित्राप्रमाणे वागणारा अजिझी, पण मुली मोठ्या होताच त्याचे अचानक एका सनातनी, हुकुमशाही करणार्‍या पित्यात का आणि कसे रूपांतर झालेले असते?

त्याचा भुतकाळ काय असतो? त्याचे वडील, त्याची प्रेमळ बहीण यांच्याशी घट्ट नाते असलेला अजिझी कशामुळे कोरडा आणि करडा झालेला असतो?

निखळ नातेबंधाची वैश्विक उंचीवर जाणारी कथा.

या चित्रपटाला गोवा महोत्सवात पुरस्कार मिळाल्याचे समजते.

मुळात सज्जन आणि प्रेमळ असलेला अजिझी, त्याची सुसंस्कारित मुलगी सितारा यांची ही कथा काळजाला स्पर्शून जाते.

Daughter, Dir. Reza Mirkarimi, Iran, 2016,Social Awareness,
......................
पुणे आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सव..4..
PIFF, 15th Edition, [12 to 19 Jan. 2017] पुणे आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सव [12 जाने. ते 19 जाने. 2017]

Sunday, January 15, 2017

बंडखोर कविंचे फॅसिस्ट शक्तीविरूद्ध / हुकुमशाहीविरूद्धचे बंड


पुणे आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सव.. 3..

Correspondences, Dir. Rita Azevendo Gomes, Portugal, 2016, w.c.

पोर्तुगालमधील फॅसिस्ट सरकारने Jorge de Sena या बंडखोर प्रतिभावंताला देश सोडून जाण्याची शिक्षा सुनावली. सुरूवातीला तो ब्राझिलमध्ये आणि नंतर अमेरिकेत जाऊन लेखन करीत राहिला. तो आपले स्वातंत्र्यवादी विचार आपल्या कविता आणि पत्राद्वारे आपल्या कवयित्री मैत्रीणीला Sophia de Mello Breyner Andresen ला  [1957 78] पाठवित राहिला.

त्याचा स्वातंत्र्याचा प्रत्येक उद्गार जगातील फॅसिस्ट शक्तींवर आसूड उगारीत राहिला.

मानवी जीवनातले सौंदर्य, मैत्रीचे अमुल्य वरदान, निसर्ग, मानवी जीवनाचे इप्सित, पंच महातत्वे आणि  नियती या सा‍र्‍यांबद्दलचे वैश्विक विचार या कवितांमधून व्यक्त होतात.

हुकुमशहा संपतात पण ते स्वातंत्र्याची असीम चाहत नष्ट करू शकत नाहीत.

दोन प्रतिभावंत मित्र आपल्या लेखणीच्या तलवारीने या बलाढ्य अशा फॅसिस्ट राजसत्तेविरूद्ध जो असाधारण लढा देतात त्याचे अत्यंत काव्यमय चित्रण करणारा Rita Azevendo Gomes यांचा काव्यमैफीलीसारखा अनुभव देणारा हा चित्रपट आहे.

पुण्यात संपन्न अभिरूचिचे अनेक प्रेक्षक राहत असल्याने या महोत्सवातील विविध मूडस आणि प्रयोग सादर करणार्‍या चित्रपटांना अलोट गर्दी लोटते. मात्र या हळूवार चित्रपटाच्या वेळी अनेक प्रेक्षक मध्येच उठून गेले याचं वाईट वाटलं.. हे वाढत्या आप्पलपोट्या मानसिकतेचे लक्षण मानायचे की पैसे देवून डोक्याला ताप देणारं काही कशाला बघायचं या वृत्तीचं लक्षण मानायचं? की वाढत्या भारतीय समकालीन अनास्थेचं, असहिष्णुतेचं प्रतिक मानायचं???